Choroba Alzheimera — rozpoznanie, leczenie i opieka w Warszawie
Choroba Alzheimera jest najczęstszą przyczyną otępienia. Nie potrafimy jej jeszcze wyleczyć, ale możemy ją rozpoznać wcześnie, spowolnić narastanie objawów, leczyć towarzyszące zaburzenia i pomóc rodzinie zorganizować opiekę. lek. Piotr Ślifirczyk prowadzi pacjentów z chorobą Alzheimera i ich bliskich w gabinecie przy ul. Mochnackiego 10 na warszawskiej Ochocie.
Choroba Alzheimera — najczęstsza przyczyna otępienia
Choroba Alzheimera odpowiada za ok. 60–70% przypadków otępienia. Jej podłożem jest gromadzenie się w mózgu nieprawidłowych białek — beta-amyloidu i białka tau — prowadzące do stopniowego obumierania komórek nerwowych, najwcześniej w strukturach odpowiedzialnych za pamięć świeżą (hipokamp). Proces ten zaczyna się na 15–20 lat przed pierwszymi objawami.
Głównym czynnikiem ryzyka jest wiek — choroba dotyczy kilku procent osób po 65. roku życia i co trzeciej–czwartej po 85. roku życia. Znaczenie mają też czynniki genetyczne, a także modyfikowalne: nadciśnienie, cukrzyca, otyłość, palenie, niedosłuch, mała aktywność fizyczna i społeczna, depresja, niski poziom edukacji. Szacuje się, że nawet 40–45% przypadków otępienia można by opóźnić lub zapobiec im, kontrolując te czynniki.
Do gabinetu na Ochocie dojeżdżają pacjenci z całej Warszawy — najczęściej z Ochoty, Śródmieścia, Woli, Mokotowa, Włoch i Ursusa — a także z podwarszawskich miejscowości.
Etapy choroby Alzheimera
Choroba postępuje powoli, zwykle przez 8–12 lat od rozpoznania, choć tempo jest bardzo indywidualne. Znajomość etapów pomaga rodzinie przewidywać potrzeby i planować opiekę.
Etap przedkliniczny i łagodne zaburzenia poznawcze
Zmiany w mózgu bez objawów, następnie dyskretne pogorszenie pamięci świeżej zauważalne w testach, bez utraty samodzielności. Na tym etapie rozpoznanie jest możliwe dzięki biomarkerom, a działania profilaktyczne mają największy sens.
Otępienie łagodne
Zapominanie niedawnych rozmów i wydarzeń, powtarzanie pytań, gubienie przedmiotów, trudności ze słowami, z planowaniem, finansami i lekami; dezorientacja w nowych miejscach; wycofanie, apatia lub drażliwość. Pacjent jest w większości samodzielny, ale potrzebuje wsparcia w złożonych czynnościach.
Otępienie umiarkowane
Narastająca dezorientacja w czasie i miejscu, nierozpoznawanie znajomych osób, trudności z ubieraniem i higieną, błądzenie, zaburzenia snu, niepokój wieczorny, urojenia, czasem pobudzenie lub agresja. Konieczny stały nadzór i pomoc w codziennych czynnościach.
Otępienie zaawansowane
Utrata mowy do pojedynczych słów, pełna zależność w codziennych czynnościach, trudności z chodzeniem i połykaniem, nietrzymanie moczu i stolca. Opieka koncentruje się na komforcie, odżywianiu, zapobieganiu powikłaniom i wsparciu opiekunów.
Jak rozpoznaje się chorobę Alzheimera?
Rozpoznanie kliniczne stawia się na podstawie charakterystycznego obrazu zaburzeń, badań wykluczających inne przyczyny i typowych zmian w rezonansie. Coraz większą rolę odgrywają biomarkery pozwalające potwierdzić chorobę już na wczesnym etapie.
- 01
Wywiad i ocena poznawcza
Rozmowa z pacjentem i opiekunem, przesiewowe testy pamięci i innych funkcji (MoCA, MMSE, test zegara), ocena nastroju, zachowania i samodzielności. Typowy dla choroby Alzheimera jest wczesny deficyt pamięci świeżej przy względnie zachowanej pamięci dawnych zdarzeń.
- 02
Badanie neurologiczne i badania krwi
Wykluczenie przyczyn odwracalnych i innych chorób: badanie neurologiczne (poszukiwanie parkinsonizmu, objawów ogniskowych, zaburzeń chodu) oraz badania laboratoryjne (TSH, B12, kwas foliowy, morfologia, glukoza, elektrolity, kreatynina, próby wątrobowe).
- 03
Rezonans magnetyczny głowy
Ocena zaniku hipokampów i płatów skroniowo-ciemieniowych oraz wykluczenie zmian naczyniowych, wodogłowia, guzów i krwiaków. Wynik pomaga też odróżnić chorobę Alzheimera od otępienia naczyniowego i czołowo-skroniowego.
- 04
Badanie neuropsychologiczne i biomarkery
Szczegółowe badanie neuropsychologiczne precyzuje profil zaburzeń. W wybranych przypadkach — zwłaszcza u młodszych pacjentów, przy nietypowym obrazie lub gdy rozważa się nowe terapie — wykonuje się badanie biomarkerów w płynie mózgowo-rdzeniowym lub PET; w Polsce badania te są dostępne w ośrodkach specjalistycznych.
Leczenie choroby Alzheimera
Leki objawowe. Inhibitory cholinesterazy (donepezyl, rywastygmina, galantamina) w otępieniu łagodnym i umiarkowanym oraz memantyna w otępieniu umiarkowanym i zaawansowanym spowalniają narastanie objawów i poprawiają codzienne funkcjonowanie u części pacjentów. W Polsce są refundowane. Leczenie prowadzi się długoterminowo, monitorując tolerancję (m.in. tętno, apetyt, sen).
Terapie modyfikujące przebieg choroby. W ostatnich latach zarejestrowano przeciwciała monoklonalne usuwające amyloid z mózgu (lekanemab, donanemab), które u pacjentów we wczesnym etapie choroby z potwierdzoną obecnością amyloidu umiarkowanie spowalniają jej postęp. Wymagają ścisłej kwalifikacji, badań genetycznych i regularnego monitorowania rezonansem z powodu ryzyka działań niepożądanych; ich dostępność w Polsce jest ograniczona i zmienia się — aktualne informacje omawiamy na wizycie.
Leczenie objawów towarzyszących. Depresja, lęk, zaburzenia snu, pobudzenie, urojenia i omamy istotnie obciążają pacjenta i opiekunów. W pierwszej kolejności stosuje się metody niefarmakologiczne (rytm dnia, światło, aktywność, unikanie bodźców wieczorem), a leki — ostrożnie, w najmniejszych skutecznych dawkach, unikając preparatów pogarszających funkcje poznawcze.
Postępowanie niefarmakologiczne. Aktywność fizyczna, trening poznawczy, kontakty społeczne, kontrola ciśnienia i cukrzycy, korekcja niedosłuchu i wzroku, odpowiednie odżywianie i nawodnienie, uporządkowane, bezpieczne otoczenie — mają udowodniony wpływ na przebieg choroby i jakość życia.
Opieka nad osobą z chorobą Alzheimera
Praktyczne sprawy, które warto załatwić wcześnie
- pełnomocnictwa i decyzje dotyczące finansów, leczenia i opieki — gdy pacjent może jeszcze świadomie je podjąć
- bezpieczeństwo: leki w pojemniku z dawkami, czujniki gazu i dymu, identyfikator z telefonem, ocena zdolności do prowadzenia samochodu
- orzeczenie o niepełnosprawności, zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie wspierające, opieka wytchnieniowa
- wsparcie dziennych domów pomocy i organizacji alzheimerowskich
- zaświadczenia i opinie lekarskie na potrzeby ZUS, sądu, ubezpieczyciela — lek. Piotr Ślifirczyk jest biegłym sądowym
Dbaj także o siebie
- opieka nad osobą z otępieniem to jeden z najbardziej obciążających rodzajów opieki — wypalenie opiekuna jest częste
- dziel się obowiązkami, korzystaj z opieki wytchnieniowej, grup wsparcia i pomocy psychologicznej
- nie dyskutuj z urojeniami i nie poprawiaj każdego błędu — spokój i rutyna są ważniejsze niż „racja”
- zgłaszaj lekarzowi nowe objawy: nagłe pogorszenie często ma odwracalną przyczynę (infekcja, odwodnienie, lek)
- kontrolne wizyty i modyfikacje leczenia można prowadzić online, bez dowożenia pacjenta
lek. Piotr Ślifirczyk — specjalista neurolog
Lekarz neurolog z ponad dwudziestoletnim doświadczeniem klinicznym. Praktykę prywatną prowadzi nieprzerwanie od 2004 roku. Absolwent II Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie (obecnie Warszawski Uniwersytet Medyczny); specjalizację z neurologii uzyskał w Centrum Medycznym Kształcenia Podyplomowego w Warszawie.
Prowadzi diagnostykę i leczenie chorób otępiennych, w tym choroby Alzheimera, od ponad dwudziestu lat. Jako ekspert komentował zagadnienia świadomości choroby Alzheimera dla TVN24 BiS. W pracy z rodzinami stawia na jasną informację i praktyczne wsparcie.
Umów konsultację w sprawie choroby Alzheimera w Warszawie
Gabinet prowadzi wyłącznie praktykę prywatną (bez kontraktu z NFZ). Dokładny koszt wizyty potwierdzany jest przy umawianiu terminu.
Wizyta stacjonarna
Wywiad, badanie neurologiczne, omówienie wyników i plan dalszej diagnostyki lub leczenia — w gabinecie przy ul. Mochnackiego 10 na warszawskiej Ochocie.
- Piątki 10:00–13:30
- Pozostałe terminy po ustaleniu
Konsultacja online
Dla pacjentów, u których charakter problemu pozwala na wizytę zdalną — omówienie objawów i wyników badań, zalecenia, recepty.
- Terminy indywidualne w tygodniu
- Po polsku lub po angielsku
Konsultacja telefoniczna
Krótsza forma kontaktu — omówienie wyników badań, kontrola leczenia lub modyfikacja dawek, jeżeli lekarz uzna tę formę za odpowiednią.
- Umawiana indywidualnie
- Bez dojazdu
Płatność: gotówka, karta płatnicza, BLIK, Revolut, przelew bankowy.
Choroba Alzheimera — najczęstsze pytania
Jakie są pierwsze objawy choroby Alzheimera?
Najczęściej pogorszenie pamięci świeżej: zapominanie niedawnych rozmów, powtarzanie pytań, gubienie przedmiotów, trudności z doborem słów, planowaniem i finansami, dezorientacja w nowych miejscach, wycofanie z aktywności. Dawne wspomnienia są długo zachowane.
Czym różni się choroba Alzheimera od otępienia?
Otępienie (demencja) to zespół objawów — pogorszenie funkcji poznawczych zaburzające samodzielność — który może mieć różne przyczyny. Choroba Alzheimera jest najczęstszą z nich (ok. 60–70%). Inne to otępienie naczyniowe, z ciałami Lewy’ego, czołowo-skroniowe.
Czy chorobę Alzheimera można wyleczyć?
Obecnie nie. Dostępne leki objawowe spowalniają narastanie objawów, a nowe terapie przeciwamyloidowe umiarkowanie spowalniają postęp choroby we wczesnym etapie u wybranych pacjentów. Duże znaczenie ma leczenie objawów towarzyszących i dobrze zorganizowana opieka.
Czy choroba Alzheimera jest dziedziczna?
W większości przypadków nie jest dziedziczona bezpośrednio, choć posiadanie chorego rodzica nieco zwiększa ryzyko. Rzadkie postacie rodzinne o wczesnym początku (przed 60. rokiem życia) są uwarunkowane genetycznie; w takich rodzinach można rozważyć poradnictwo genetyczne.
Jakie badania potwierdzają chorobę Alzheimera?
Rozpoznanie opiera się na ocenie poznawczej, badaniach krwi wykluczających inne przyczyny i rezonansie głowy. Potwierdzenie biologiczne dają badania biomarkerów (płyn mózgowo-rdzeniowy, PET amyloidowy), wykonywane w ośrodkach specjalistycznych, gdy ma to znaczenie dla dalszego postępowania.
Czy pacjent z chorobą Alzheimera może prowadzić samochód?
W łagodnym otępieniu bywa to możliwe przez pewien czas, ale wymaga oceny lekarskiej i uczciwej rozmowy z rodziną; w otępieniu umiarkowanym prowadzenie pojazdów nie jest bezpieczne. Kwestię tę omawiamy na wizycie.
Jak często potrzebne są wizyty kontrolne?
Zwykle co 3–6 miesięcy na początku leczenia i przy zmianach leków, potem co 6 miesięcy. Część kontroli może odbywać się online lub telefonicznie z opiekunem, co oszczędza pacjentowi uciążliwych dojazdów.
Ile kosztuje konsultacja w sprawie choroby Alzheimera?
Wizyta stacjonarna w gabinecie przy ul. Mochnackiego 10 na warszawskiej Ochocie kosztuje 300 zł, konsultacja online 300 zł, telefoniczna 200 zł. Leki objawowe są refundowane, a badania można wykonać także w ramach NFZ.
Inne problemy neurologiczne
Gabinet Neurologiczny — Warszawa Ochota
Umów wizytę telefonicznie, przez portal ZnanyLekarz lub napisz w sprawie konsultacji online.
Dane kontaktowe
- 📍ul. Maurycego Mochnackiego 10
wysoki parter, gabinet 5
02-042 Warszawa (Ochota) - 📞
- ✉️
- 🗓️
| Wizyty stacjonarne | piątki 10:00–13:30 |
| Inne dni | po ustaleniu |
| Konsultacje online / telefoniczne | terminy indywidualne |
Jak trafić do gabinetu
Gabinet Neurologiczny Ochota znajduje się przy ul. Mochnackiego 10 w Warszawie, na terenie placówki Reset Fizjoterapia — wysoki parter, gabinet nr 5.
Informacje o treści
Treść przygotowana na potrzeby Gabinetu Neurologicznego lek. Piotr Ślifirczyka. Weryfikacja merytoryczna: lek. Piotr Ślifirczyk, specjalista neurolog. Ostatnia aktualizacja: 8 września 2026.
Informacje na tej stronie mają charakter edukacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej. W stanach nagłych należy wezwać pomoc (112 / 999) lub zgłosić się na SOR.
Źródła i wytyczne
- NICE. Dementia: assessment, management and support (NG97), 2018.
- Jack, C.R. i wsp. Revised criteria for diagnosis and staging of Alzheimer's disease: Alzheimer's Association Workgroup. Alzheimer's & Dementia, 2024.
- Livingston, G. i wsp. Dementia prevention, intervention, and care: 2024 report of the Lancet standing Commission. The Lancet, 2024.
- IGERO — Rozpoznawanie i leczenie otępień. Rekomendacje.