Choroba Parkinsona — rozpoznanie i leczenie w Warszawie

Choroba Parkinsona — druga najczęstsza choroba neurozwyrodnieniowa

Choroba Parkinsona wynika z postępującego zaniku komórek nerwowych produkujących dopaminę w istocie czarnej śródmózgowia. Niedobór dopaminy zaburza płynność i automatyzm ruchów. Choroba dotyczy ok. 1% osób po 60. roku życia, choć u części pacjentów zaczyna się wcześniej — nawet przed 50. rokiem życia.

Objawy rozwijają się powoli, zwykle asymetrycznie — od jednej strony ciała — i przez długi czas bywają przypisywane „wiekowi”, „reumatyzmowi” lub „zamrożonemu barkowi”. Tymczasem właściwe rozpoznanie i leczenie pozwalają skutecznie kontrolować objawy przez wiele lat.

Choroba Parkinsona nie skraca istotnie życia u większości pacjentów, ale wymaga stałej, dobrze prowadzonej opieki neurologicznej i dostosowywania leczenia do zmieniających się potrzeb. Do gabinetu na Ochocie dojeżdżają pacjenci z całej Warszawy — najczęściej z Ochoty, Śródmieścia, Woli, Mokotowa, Włoch i Ursusa — a także z podwarszawskich miejscowości.

Nie każdy parkinsonizm to choroba Parkinsona

Podobne objawy mogą wywoływać inne schorzenia: parkinsonizm polekowy (po lekach przeciwpsychotycznych, niektórych lekach przeciwwymiotnych i „na krążenie”), parkinsonizm naczyniowy (u osób z licznymi zmianami niedokrwiennymi mózgu, głównie w nogach), atypowe zespoły parkinsonowskie (zanik wieloukładowy, postępujące porażenie nadjądrowe, zwyrodnienie korowo-podstawne, otępienie z ciałami Lewy’ego) oraz drżenie samoistne, które bywa mylone z parkinsonizmem.

Rozróżnienie ma znaczenie praktyczne: atypowe zespoły słabiej odpowiadają na lewodopę, szybciej postępują i wymagają innego planowania opieki, a parkinsonizm polekowy ustępuje po zmianie leków. Dlatego pierwsza konsultacja obejmuje dokładny przegląd wszystkich przyjmowanych preparatów.

Leczenie choroby Parkinsona — dostosowane do etapu i pacjenta

Nie ma jeszcze leku, który zatrzymałby postęp choroby, ale dostępne terapie skutecznie łagodzą objawy. Lewodopa pozostaje najskuteczniejszym lekiem; u młodszych pacjentów lub przy łagodnych objawach leczenie można rozpoczynać od agonistów dopaminy, inhibitorów MAO-B lub innych leków. Wbrew obiegowym opiniom nie ma powodu, by „oszczędzać” lewodopę kosztem sprawności pacjenta — celem jest dobra jakość życia od początku choroby.

Po kilku latach leczenia u części pacjentów pojawiają się fluktuacje (skracanie działania dawki, „wyłączenia”) i dyskinezy (ruchy mimowolne). Postępowanie obejmuje modyfikację dawek i pór przyjmowania leków, dodanie inhibitorów COMT lub MAO-B, agonistów, amantadyny, a w zaawansowanym stadium — terapie infuzyjne (lewodopa dojelitowa, apomorfina podskórna) lub głęboką stymulację mózgu (DBS).

W przypadku dominującego, opornego na leki drżenia możliwe jest leczenie zabiegowe metodą MRgFUS — skupionej wiązki ultradźwięków pod kontrolą rezonansu, bez otwierania czaszki. lek. Piotr Ślifirczyk prowadzi kwalifikację neurologiczną do tego zabiegu w Szpitalu Medicover w Warszawie, także online dla pacjentów z całej Polski.

Niezbędnym elementem leczenia jest regularna aktywność fizyczna — udowodniono, że spowalnia narastanie niesprawności — oraz fizjoterapia, terapia mowy i połykania, leczenie zaparć, zaburzeń snu, depresji i spadków ciśnienia. Ważna jest też edukacja rodziny i planowanie opieki.